Τι είναι πτυχιακή εργασία – Ορισμός

Η πτυχιακή εργασία αποτελεί την εξελικτική πορεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς βοηθάει τον φοιτητή να αναπτύξει ικανότητες που απαιτούνται για την αντιμετώπιση σύνθετων καταστάσεων. Κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να εκπονήσει μια πτυχιακή εργασία - ένα θέμα συνήθως σχετικό με την κατεύθυνση σπουδών στην οποία επιθυμεί να αποφοιτήσει. Η πτυχιακή εργασία πραγματοποιείται στο όγδοο εξάμηνο σπουδών. Για την ανάληψη πτυχιακής εργασίας ο φοιτητής θα πρέπει να έχει περατώσει επιτυχώς τα 2/3 τουλάχιστον των μαθημάτων του προγράμματος σπουδών. 

 

Ποια είναι η δομή της πτυχιακής εργασίας – Τα μέρη μιας πτυχιακής εργασίας

 

Η πτυχιακή εργασία πρέπει να έχει απαραίτητα μια ορισμένη δομή, γενικότερα αποδεκτή. Η δομή αυτή αναλύεται ως εξής:

•         Εξώφυλλο

•         Περιεχόμενα

•         Περίληψη (abstract)& Λέξεις κλειδιά

•         Εισαγωγή

•         Κεφάλαια : 1, 2,…, ν

•         Συμπεράσματα

•         Βιβλιογραφία

          Παράρτημα

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Τα περιεχόμενα αναφέρουν το λεπτομερές πλάνο της πτυχιακής εργασίας και θα πρέπει να βρίσκονται στην αρχή του κειμένου. Τα περιεχόμενα επιτρέπουν στον αναγνώστη να δει ποια είναι η δομή της εργασίας αλλά και το σκεπτικό με το οποίο εκπονήθηκε, πριν περάσει στην εισαγωγή. Τα περιεχόμενα πρέπει να είναι απλά και κατανοητά. Η αρίθμηση των κεφαλαίων και παραγράφων με δεκαδικούς αριθμούς επιτρέπει την εύκολη αναζήτηση και εντοπισμό τους ανεξάρτητα από την αρίθμηση των σελίδων. Παράδειγμα: Κεφάλαιο ένα, Υποκεφάλαιο δύο, παράγραφος τρία θα γραφεί: 1.2.3

Η αρίθμηση των κεφαλαίων πρέπει να είναι συνεχής, ανεξάρτητα από τη διαίρεση της εργασίας σε μέρη.

Παράδειγμα:

•         Πρώτο μέρος: Θεωρητική Προσέγγιση

•          Κεφάλαιο 1

•          Κεφάλαιο 2

•          Κεφάλαιο 3

•         Κεφάλαιο 4

•         Δεύτερο μέρος: Εμπειρική Προσέγγιση

•         Κεφάλαιο 5

•         Κεφάλαιο 6.

Εάν η εργασία δε χωρίζεται σε μέρη είναι προφανής η συνεχής αρίθμηση των κεφαλαίων. Σχετικά με τις παραγράφους, η αρίθμηση δεν πρέπει να ξεπερνά τους τρεις αριθμούς.

Παράδειγμα: Στο κεφάλαιο ένα η αρίθμηση θα φθάσει έως: 1.2.3.

 

Περίληψη (abstract)

Στην περίληψη, η οποία καταλαμβάνει 5-6 γραμμές, αναφέρεται το αντικείμενο της εργασίας (τι πραγματεύεται, ποιος/ποιοι είναι οι στόχοι), το κύριο εργαλείο της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε από το συγγραφέα, και το σημαντικότερο εύρημα της εργασίας.

 

Εισαγωγή

Η εισαγωγή αποτελεί μια μικρογραφία της πτυχιακής στην οποία προσπαθούμε με συνοπτικό και επιγραμματικό τρόπο να δώσουμε στον αναγνώστη να καταλάβει ποιο ήταν το αντικείμενο μας, τι μεθοδολογία ακολουθήσαμε, τις θεματικές ενότητες που αναλύσαμε και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε.   Η εισαγωγή δεν πρέπει να είναι μεγάλη. Δύο ή τρεις σελίδες είναι αρκετές. Ειδικότερα στην εισαγωγή θα πρέπει να αναφέρονται απαραίτητα τα παρακάτω στοιχεία:

Να καθορίζεται καθαρά το θέμα και το αντικείμενο της εργασίας.

Να τίθεται το πλαίσιο και οι λόγοι για την εξέταση του θέματος της πτυχιακής εργασίας.

Να παρουσιάζεται η μεθοδολογία, τα εργαλεία της έρευνας, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν.

Να παρουσιάζεται εν συντομία η πορεία της εργασίας, σχολιάζοντας ουσιαστικά (και περιληπτικά) τα κύρια σημεία των κεφαλαίων.

Να παρουσιάζονται, περιληπτικά, με σαφήνεια και ακρίβεια τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η εργασία αυτή.

Η εισαγωγή είναι αυτή που κυρίως διαβάζει ο αναγνώστης. Αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος για να προσεχθεί ιδιαίτερα. Με τη συγγραφή της εισαγωγής ο φοιτητής ασχολείται μετά την ολοκλήρωση της υπόλοιπης εργασίας.

 

Κεφάλαια 1,2,…,ν

Σε ορισμένες περιπτώσεις μια εργασία χωρίζεται σε δύο ή τρία μέρη,

Κάθε μέρος δε, έχει ένα αριθμό κεφαλαίων. Ανεξάρτητα από το διαχωρισμό σε μέρη, η ύπαρξη κεφαλαίων είναι απαραίτητη.

Σε κάθε κεφάλαιο θα υπάρχουν τα Υποκεφάλαια και οι παράγραφοι.

•         Παράδειγμα: Στο κεφάλαιο ένα έχουμε δύο Υποκεφάλαια με δύο παραγράφους στο κάθε Υποκεφάλαιο. Αυτά θα σημειωθούν ως εξής:

1.1   : Τίτλος του Υποκεφαλαίου

1.1.1: τίτλος της παραγράφου

1.1.2: τίτλος της παραγράφου

1.2:   τίτλος του Υποκεφαλαίου

1.2.1: τίτλος της παραγράφου

1.2.2: τίτλος της παραγράφου

Μέσα στις παραγράφους, εάν υπάρχουν υποπαράγραφοι αυτές μπορούν να συνεχίσουν να έχουν την αρίθμηση που ακολουθείτε  δηλαδή:

1.1   : Τίτλος του Υποκεφαλαίου

1.1.1: τίτλος της παραγράφου

1.1.1.1 τίτλος της υποπαραγράφου

1.1.1.2 τίτλος της υποπαραγράφου

1.1.2: τίτλος της παραγράφου

1.1.2.1 τίτλος της υποπαραγράφου

1.1.2.2 τίτλος της υποπαραγράφου

 

Ή ακόμα μπορούν να σημειωθούν με γράμματα : α, β, γ…

 

Για την παρουσίαση γραφημάτων, σχεδιαγραμμάτων ισχύει ο γενικός τρόπος παρουσίασης του πίνακα, τίτλος, πηγές, σημειώσεις.

Επιπλέον είναι απαραίτητο να φαίνεται καθαρά ποιες είναι οι μεταβλητές που εκφράζονται στους άξονες των διαγραμμάτων.

 

Συμπεράσματα

Τα Συμπεράσματα όπως και η εισαγωγή πρέπει να είναι σύντομα.

Τα συμπεράσματα αποτελούν ουσιαστικά μια ανακεφαλαίωση των βασικών αξόνων της εργασίας σημειώνοντας και την καινοτομία που προσφέρει η εργασία αυτή.

Στα Συμπεράσματα θα αναφέρουμε τι θέλαμε να βρούμε, πως καταλήξαμε εκεί (μεθοδολογία), ποια ήταν τα αποτελέσματα που προήλθαν από την εργασία.

Τα συμπεράσματα πρέπει να χαρακτηρίζονται από σαφήνεια και να είναι περιεκτικά.

 

 

 

Βιβλιογραφία

Μια εργασία, ιδίως πτυχιακή, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κείμενα άλλων συγγραφέων.

Εάν ο σπουδαστής μεταφέρει ολόκληρη παράγραφο ενός κειμένου άλλου συγγραφέα τότε πρέπει να τη θέσει σε εισαγωγικά «…».

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, θα πρέπει να αναφέρεται  η πηγή στο κείμενο είτε στο κείμενο είτε με παραπομπή σαν υποσημείωση στο τέλος της σελίδας.

Η παραπομπή γίνεται συνήθως αριθμητικά με έναν αριθμό που δηλώνει ποια παραπομπή είναι από την αρχή του κειμένου της πτυχιακής εργασίας.

Στο τέλος της εργασίας γίνεται η αναφορά της βιβλιογραφίας.

Η βιβλιογραφία διαχωρίζεται σε ελληνική και ξενόγλωσση. Πρώτα παρατίθεται η ελληνική και στη συνέχεια η ξενόγλωσση ενώ ακολουθεί η ηλεκτρονικήσε περίπτωση που ο φοιτητής έχει κάνει χρήση πηγών από το διαδίκτυο.

Κάθε πηγή ακολουθεί ένα αποδεκτό πρότυπο παράθεσης των πληροφοριών μεταξύ τους.

•         Παραδείγματα:
Σε περίπτωση βιβλίου: Γιαννίτσης, Τ. (1982),Οι ξένες τράπεζες στην Ελλάδα, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα.

•         Σεπερίπτωσηάρθρου:  Karafolas, S. & Mantakas, G. (1996), “A note on cost structure and economies of scale in Greek banking”,Journal of Banking and Finance, vol. 58 (20), pp. 377-387

•         Σεπερίπτωσηηλεκτρονικήςπηγής: ASX-Australian Stock Exchange, (2002), [Online], Available at: http://www.asx.com.au [accessed 21 May 2004].

Παράρτημα

Στο παράρτημα (-τα) τοποθετούμε το υλικό της έρευνας που είτε είναι εκτενές είτε δευτερεύουσας σημασίας, και που δεν χρειάζεται να τοποθετηθεί μέσα στο κυρίως κείμενό της.

 

Περιλαμβάνουν υλικό που μπορεί να δει ο αναγνώστης αργότερα και δεν αλλοιώνει ή διαταράσσει τη ροή της εργασίας το γεγονός ότι δεν περιέχεται στο κυρίως κείμενο, αλλά σε ξεχωριστή θέση. Στα παραρτήματα τοποθετούμε συνήθως εκτενείς και πολλούς σε αριθμό πίνακες, γραφικά, καταλόγους, χάρτες, ερωτηματολόγια, κ.ά.

 

Έρευνα -Μεθοδολογία ερευνητικής προσέγγισης

Έρευνα είναι ο οργανωμένος και συστηματικός τρόπος να βρίσκουμε απαντήσεις σε ερωτήσεις ή αλλιώς η εξέταση ενός θέματος με έναν λεπτομερή και ακριβή τρόπο. Αποτελεί μία πρωτότυπη διαδικασία που γίνεται με σκοπό την κατανόηση ενός θέματος και την απόκτηση γνώσης.

Είναι συστηματική γιατί υπάρχει μία συγκεκριμένη σειρά βημάτων που πρέπει να ακολουθηθούν για να υπάρξουν ακριβή αποτελέσματα. Οργανωμένη, γιατί ακολουθεί μία σχεδιασμένη δομή η οποία επικεντρώνεται και περιορίζεται σε συγκεκριμένο σκοπό. Θέτει ερωτήσεις σημαντικές, χρήσιμες και σχετικές με το σκοπό της έρευνας και φυσικά βρίσκει τις απαντήσεις στις ερωτήσεις –υποθέσεις που τέθηκαν.

 

Το Κεφάλαιο της Ερευνητικής Προσέγγισης

Σε μια πτυχιακή εργασία το Κεφάλαιο της Ερευνητικής Μεθοδολογίας κρίνεται ως ένα από τα πλέον σημαντικά και θα πρέπει να περιγράφεται με πειστικό και ακαδημαϊκό τρόπο. Στην ερευνητική πρόταση δηλαδή στο τι θα κάνω και πως θα το κάνω συγκεντρώνεται σε πολλές περιπτώσεις βαθμολογία μεγαλύτερη του 60%.

Οι Μέθοδοι ερευνητικής προσέγγισης (έρευνα) είναι δύο κατηγοριών. Ποσοτική και Ποιοτική.

1.      Δομημένη τεχνική ή προσέγγιση (Structured). Ποσοτική έρευνα

2.      Ημιδομημένη τεχνική (SemiStructured). Ποιοτική έρευνα

 

Η Δομημένη τεχνική ή προσέγγιση ακολουθεί κάποιο συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο. Ο απογραφέας δεν έχει το δικαίωμα να κάνει την παραμικρή παρέμβαση στο συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο, το οποίο έχει παραλάβει από τον ερευνητή για να διεκπεραιώσει. Οι μέθοδοι επαφής που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία είναι: Προσωπική συνέντευξη, ταχυδρομική έρευνα, τηλεφωνική έρευνα, κ.λπ.. Σκοπός του ερευνητή με την χρήση αυτής της τεχνικής είναι η ποσοτικοποίηση του ερευνητικού υλικού. Δηλαδή περιγραφή της υπάρχουσας κατάστασης μέσω της συχνότητας της συγκεκριμένης πράξης/ συμπεριφοράς.

 

1.      Ημιδομημένη τεχνική (SemiStructured) Ποιοτική έρευνα Ο ερευνητής στις ημιδομημένες τεχνικές έχει συνήθως μια λίστα από θέματα που πρέπει να καλυφθούν. Εάν από την ελεύθερη συζήτηση δεν καλυφθούν οι στόχοι του ερευνητή τότε αυτός επανέρχεται στις συγκεκριμένες θεματικές ενότητες που χρειάζεται βαθύτερη πληροφόρηση. Είναι σφάλμα ακαδημαϊκά να χρησιμοποιείται ερωτηματολόγιο σε μια ημιδομημένη προσέγγιση. Οι ποιοτικές έρευνες γίνονται κυρίως για να ερευνηθούν τα αίτια της συμπεριφοράς ή μιας στάσης, τα οποία είναι δύσκολο να αποκαλυφθούν με μεθόδους ποσοτικής προσέγγισης.

Δηλαδή για να διαπιστωθούν κίνητρα τα οποία το υποκείμενο:

α) δεν γνωρίζει,

β)  δεν έχει συνειδητοποιήσει,

γ) δεν είναι πρόθυμος να συνεργαστεί

 

Στο κεφάλαιο της Ερευνητικής Προσέγγισης επίσης αναφέρονται:

Ο Πληθυσμός της έρευνας (σύνολο των υποκειμένων με συγγενή χαρακτηριστικά από το οποίο θα επιλεγεί το τελικό δείγμα). Το δείγμα (το αντιπροσωπευτικό κοινό, υποσύνολο του πληθυσμού, στο οποίο θα αποταθεί ο ερευνητής για να συλλέξει πληροφορίες για τα ερευνητικά του ερωτήματα).. Γεωγραφική κάλυψη Που και γιατί; Τις διαδικασίες (Πότε άρχισε η έρευνα και πότε τελείωσε, ποιος πήρε τις συνεντεύξεις, ποιος ήταν ο επόπτης, ποιος έκανε το briefing, Ποιος έκανε τον τελικό έλεγχο editingκ.λπ). Στη συνέχεια θα αναλυθούν τα πρωτογενή δεδομένα σε ένα πρόγραμμα στατιστικής επεξεργασίας και θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα σε πίνακες-γραφήματα ενώ θα πρέπει να παρουσιάζονται και σε διαφορετικές ενότητες ανάλογα με τον τρόπο ανάλυσής τους.

 

Τι θα πρέπει να προσέξουμε στην πτυχιακή εργασία

1. Το χρονικό προγραμματισμό,

2. Τις λέξεις-κλειδιά,

3. Τη σύνταξη της πτυχιακής εργασίας

4. Τη δομή της πτυχιακής εργασίας και

5. Τη  δακτυλογράφηση

1.       Ο χρονικός προγραμματισμός:

Η πτυχιακή η οποία μπορεί να είναι μια ερευνητική εργασία ή μια σημαντική εργασία σύνθεσης και παρουσίασης διαφορετικών απόψεων. Πρέπει να έχει προγραμματιστεί χρονικά προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι παρακάτω εργασίες:

·         Βιβλιογραφική ανασκόπηση.

  • Υπηρεσίες, Επιχειρήσεις στις οποίες θα πρέπει να απευθυνθεί ο φοιτητής.
  • Πιθανός σχεδιασμός ερευνητικής προσέγγισης και προετοιμασία ερωτηματολογίου για έρευνα.
  • Επεξεργασία στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί στο SPSSή σε κάποιο άλλο στατιστικό πρόγραμμα.

2.       Οι λέξεις κλειδιά.

Σε κάθε πτυχιακή εργασία θα πρέπει να υπάρχουν κάποιες λέξεις κλειδιά που θα προσδιορίζουν το περιεχόμενο της πτυχιακής εργασίας.

3.      Η δομή της πτυχιακής βλ. παραπάνω.

4.      Η δακτυλογράφηση της εργασίας.

Η χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή έχει διευκολύνει πάρα πολύ τη δακτυλογράφηση του κειμένου αλλά και την παρουσίαση στατιστικών πινάκων. Ο διαχωρισμός των παραγράφων, που συνήθως περιέχουν ξεχωριστές ιδέες, είναι απαραίτητος. Ένα κείμενο δεν πρέπει να είναι πυκνογραμμένο αλλά ούτε και αραιογραμμένο. Η μέση οδός είναι η καλύτερη για να επιτρέψει στον αναγνώστη να διαβάσει με ευκολία το κείμενο.

Πριν δοθεί το τελικό κείμενο στον επιβλέποντα καθηγητή καλό είναι να δίδεται για ανάγνωση σε ένα τρίτο πρόσωπο. Μια δεύτερη ανάγνωση ανακαλύπτει λάθη που ο συγγραφέας δεν είχε παρατηρήσει.

Οι παρουσιάσεις των πτυχιακών εργασιών γίνονται συνήθως δύο φορές στη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους και διαρκούν περίπου από μία έως δύο εβδομάδες. Ο αριθμός των ημερών μεταβάλλεται ανάλογα με τον αριθμό των αιτήσεων προς εξέταση πτυχιακών. Τοποθετούνται συνήθως τέλη Νοεμβρίου μέχρι και αρχές Δεκεμβρίου, όπου η Γραμματεία δεν έχει τον μεγάλο φόρτο εργασίας που προκύπτει από τις εγγραφές των νεοεισερχομένων και την δεύτερη ή τρίτη εβδομάδα του Ιουνίου πριν τις εξετάσεις των εργαστηρίων. Για την εξυπηρέτηση του αυξανόμενου αριθμού φοιτητών που αιτούνται εξέταση πτυχιακής, οι εξεταστικές περίοδοι αναμένονται να αυξηθούν σε τέσσερις. Οι υπόλοιπες δύο θα τοποθετούνται την τελευταία εβδομάδα του χειμερινού εξαμήνου πριν τις εξετάσεις εργαστηρίων και στο τέλος Μαρτίου με αρχές Απριλίου το εαρινό εξάμηνο.